Akcja Saybusch, Aktion Saybusch (pol. Akcja Żywiec) – Operacja przeprowadzona przez okupanta niemieckiego przy użyciu wojska i policji jesienią 1940 roku.Jej celem było wysiedlenie mieszkańców powiatu żywieckiego pod osadnictwo niemieckie.Szacuje się, że przesiedlono w ten sposób od 20 - 50 tyś osób. Podstawą "prawną" wysiedleń był tzw. dekret o umacnianiu niemczyzny, wydany przez Adolfa Hitlera z datą 7 października 1939 r.

Niemcy w sposób niezwykle dokładny przygotowywali do przesiedleń. W tym celu latem 1940 roku przeprowadzili inwentaryzację terenów wysiedleń, wybierali najlepsze gospodarstwa, sporządzili plany komasacji gruntów, a w sierpniu i wrześniu przygotowywali transport. Pierwszy pociąg z wysiedlonymi wyruszył 23 września 1940 r. z dworca PKP w Żywcu. tytuł

Akcję wysiedleńczą rozpoczęto 22 września 1940 o 5. rano. Z reguły Niemcy otaczali wybraną wieś, do domów zamieszkanych przez Polaków wchodzili niemieccy policjanci, nakazując go opuścić w ciągu 20 minut. Mieszkańców okradano z całego dobytku, pozwalając jedynie zabrać odzież i jedzenie, często nie pozwalano nawet na to. Wysiedlonych pod strażą odprowadzano do tzw. punktów zbornych w Żywcu, Rajczy lub Suchej, gdzie odbierano im pozostałe wartościowe przedmioty jakie udało im się ukryć, oraz poddawano selekcji pod względem "rasowym", oddzielając osoby "wartościowe rasowo" od pozostałych.

Z punktów zbornych prowadzono wysiedlonych grupami po 40 osób piechotą na stacje kolejowe. Czterdziestoosobowe grupy odpowiadały ilości ludzi mieszczących się w jednym wagonie, a cały transport wysiedlonych obejmował zwykle około 1000 osób. Pociągi kierowano do Łodzi, skąd rozwożono wysiedleńców po terenie Generalnego Gubernatorstwa. Polaków wywożono potem w okolice Biłgoraju, Wadowic, Radzymina, na Lubelszczyznę i Kielecczyznę, pozostawiając bez jakiejkolwiek pomocy, ponadto Niemcy wykazywali swą perfidię uprzedzając miejscową ludność, że deportowani są bandytami, co miało w zamierzeniu okupanta spotkać się z niechętnym przyjęciem lokalnej ludności.

Wysiedleń powiatu żywieckiego dokonał Polizei-Batalion Nr. 83 pod dowództwem majora Eugena Seima liczący ok. 500 osób oraz funkcjonariusze Katowickiego Gestapo. W akcji brały udział oddziały wojska niemieckiego składające się w dużej części z mieszkańców Śląska.

Saybusch Aktion zakończono ostatecznie 12 grudnia 1940.Niektórzy historycy szacują,iż w jej wyniku z Żywiecczyzny i okolic Niemcy wysiedlili około 50 000 osób, czyli blisko jedną trzecią mieszkańców.Część Polaków umieszczano w systemie obozów przesiedleńczych i koncentracyjnych Polenlager. W obozach tych przeprowadzano tzw. selekcje rasowe m.in odbierano rodzicom dzieci, które po pozytywnej weryfikacji wysyłano do ośrodków Lebensborn w celu ich germanizacji. Niektórzy z wysiedlonych gospodarzy powrócili do swoich,bardzo często zniszczonych przez osadników niemieckich, gospodarstw po zakończeniu wojny.

Niestety mało kto pamięta o tej gehennie mieszkańców Żywiecczyzny, ofiary przesiedleń,dzieci które rozdzielono z rodzicami,wszyscy ci, których niemiecki okupant wygnał ze swych domostw na tułaczkę rabując cały dobytek, nie mogą dziś doczekać się należytego upamiętnienia.